BIẾN ĐỘNG GIÁ NGUYÊN VẬT LIỆU NGÀNH CƠ KHÍ TRONG BỐI CẢNH XUNG ĐỘT TOÀN CẦU: VÌ SAO DAO CỤ TIẾP TỤC TĂNG GIÁ?

Trong quý I/2026, thị trường nguyên vật liệu công nghiệp toàn cầu đang bước vào một giai đoạn biến động mới khi nhiều khu vực trên thế giới đồng thời xảy ra xung đột và bất ổn, thị trường nguyên vật liệu công nghiệp đang chịu áp lực tăng giá rõ rệt. Từ khu vực Trung Đông, nơi đang xảy ra leo thang quân sự ảnh hưởng trực tiếp đến năng lượng và kim loại cơ bản, đến châu Phi – nơi nguồn cung cobalt vẫn chịu kiểm soát chặt – áp lực giá hiện không còn dừng ở dầu khí mà đã lan rõ sang nhóm vật liệu phục vụ sản xuất cơ khí chính xác.

Đối với doanh nghiệp cơ khí, hệ quả thể hiện rõ nhất ở giá dao cụ cắt gọt: nhiều dòng dao phay, mũi khoan carbide, insert và dao chuyên dụng nhập khẩu đã điều chỉnh tăng trong thời gian ngắn, dù nhu cầu sản xuất chưa tăng đột biến tương ứng.

Xung đột địa chính trị đang tác động trực tiếp đến chuỗi nguyên liệu công nghiệp

Khác với những đợt biến động giá thông thường do cung – cầu thị trường, giai đoạn hiện nay mang tính chất “chi phí rủi ro toàn cầu”. Căng thẳng quân sự tại Trung Đông đã làm gián đoạn vận chuyển hàng hóa qua khu vực Vịnh Ba Tư và gây áp lực lớn lên tuyến vận tải qua eo biển Hormuz – nơi có vai trò chiến lược đối với năng lượng và nguyên liệu công nghiệp toàn cầu.

Ngay trong những ngày cuối tháng 3/2026, giá nhôm trên thị trường quốc tế đã tăng lên mức cao nhất trong gần bốn năm sau khi hai cơ sở luyện nhôm lớn tại khu vực Trung Đông bị ảnh hưởng bởi xung đột quân sự. Giá nhôm giao dịch trên London Metal Exchange có thời điểm lên gần 3.500 USD/tấn, kéo theo phản ứng tăng giá đồng loạt ở nhóm kim loại công nghiệp.

Điều đáng chú ý là nhôm không phải vật liệu chính để sản xuất dao cụ, nhưng sự tăng giá của nhôm phản ánh một quy luật quan trọng: khi một nhóm kim loại công nghiệp lớn biến động mạnh, chi phí năng lượng, vận tải và bảo hiểm công nghiệp cũng đồng thời tăng theo.

Dao cụ chịu tác động mạnh hơn vì phụ thuộc vào tungsten và cobalt

Khác với thép xây dựng hoặc thép kết cấu, dao cụ cơ khí hiện đại chủ yếu sử dụng hợp kim carbide – vật liệu được tạo thành từ tungsten carbide kết hợp cobalt.

Trong cấu trúc này:

• tungsten quyết định độ cứng và khả năng chịu mài mòn
• cobalt tạo liên kết bền cho vật liệu cắt

Đây đều là nhóm nguyên liệu nhạy cảm với địa chính trị.

Hiện nay, phần lớn tungsten tinh luyện của thế giới vẫn phụ thuộc vào Trung Quốc. Trong khi đó, cobalt phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ Congo – khu vực nhiều năm qua liên tục chịu biến động về xuất khẩu và chính sách tài nguyên.

Theo các báo cáo thị trường đầu năm 2026, cobalt vẫn duy trì trạng thái nguồn cung căng do việc xuất khẩu từ Congo chậm hơn dự kiến, khiến giá khó giảm trong ngắn hạn.

Điều này lý giải vì sao giá dao carbide tăng nhanh hơn tốc độ tăng của thép thông thường.

Chi phí tăng không chỉ đến từ nguyên liệu mà còn từ năng lượng sản xuất

Một dao cụ hoàn chỉnh không chỉ gồm vật liệu nền carbide. Sau công đoạn tạo hình, phần lớn dao hiện nay đều phải trải qua phủ bề mặt bằng công nghệ PVD hoặc CVD.

Các lớp phủ như:

• WXL
• FX
• TiCN
• TiN
• EGIAS

Đều yêu cầu môi trường chân không, nhiệt độ ổn định cao và khí công nghiệp chuyên dụng.

Trong bối cảnh giá dầu và khí công nghiệp tăng vì bất ổn Trung Đông, chi phí vận hành lò phủ cũng tăng tương ứng. Theo phân tích từ CRU Group, chính chi phí năng lượng hiện là yếu tố gây áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi sản xuất kim loại và vật liệu cơ khí trong năm 2026.

Tăng giá dao cụ hiện nay là biến động cấu trúc, không phải hiện tượng ngắn hạn

Nếu trước đây doanh nghiệp thường chờ giá nguyên liệu “hạ nhiệt” để cân đối mua hàng, thì hiện nay thị trường cho thấy một đặc điểm khác: giá nhiều loại vật liệu tuy có điều chỉnh ngắn hạn nhưng mặt bằng chung vẫn neo cao.

Cobalt từ đầu năm vẫn tăng so với cùng kỳ năm trước hơn 60%, trong khi nhôm tăng trên 27% so với cùng kỳ.

Điều này cho thấy thị trường không chỉ phản ứng với một sự kiện đơn lẻ mà đang phản ánh:

• rủi ro nguồn cung kéo dài
• chi phí logistics tăng
• chiến lược tích trữ nguyên liệu của các nhà sản xuất lớn
• cạnh tranh tài nguyên giữa các nền kinh tế công nghiệp

Doanh nghiệp cơ khí cần thay đổi cách tiếp cận chi phí dao cụ

Trong bối cảnh này, xu hướng của nhiều nhà máy hiện nay không còn là chỉ tìm giá mua thấp nhất, mà chuyển sang tối ưu vòng đời dao cụ:

• mài lại dao sau sử dụng
• phủ lại dao để kéo dài tuổi thọ
• thiết kế dao phù hợp từng nguyên công để giảm hao mòn
• kiểm soát chế độ cắt để giảm thay dao đột xuất

Đây là giải pháp giúp giảm áp lực chi phí trong khi thị trường nguyên vật liệu vẫn chưa có dấu hiệu ổn định hoàn toàn.

Kết luận

Biến động giá dao cụ hiện nay phản ánh trực tiếp tác động của một chuỗi yếu tố toàn cầu: xung đột quân sự, gián đoạn logistics, giá năng lượng tăng và sự cạnh tranh tài nguyên chiến lược. Khi nguyên vật liệu đầu vào ngày càng nhạy cảm với địa chính trị, doanh nghiệp cơ khí cần theo dõi thị trường theo góc nhìn dài hạn hơn thay vì chỉ dựa vào biến động giá ngắn hạn.

Trong bối cảnh đó, quản trị dao cụ đang dần trở thành một phần quan trọng của quản trị chi phí sản xuất.

CẦN GIA CÔNG CƠ KHÍ – DAO CỤ PHỤC VỤ SẢN XUẤT?

Liên hệ ngay với CÔNG TY TNHH TM VÀ DV MIKOMI để được tư vấn giải pháp cơ khí phù hợp với xu hướng mới nhất:

• 🏭 Địa chỉ: 456/5 Mã Lò, Khu phố 22, Phường Bình Hưng Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh

• 🏭 Văn phòng: 81/26 đường số 59, Phường An Hội Tây, Thành phố Hồ Chí Minh

• 📞 Hotline: 0868 182 737 - 0582 212 701

• ✉️ Email: sale.03@mikomi.com.vn

• 🌐 Website: http://mikomi.com.vn/